Sức mạnh phi thường của thói quen
Trả lời nhanh: Cuốn sách Cách sống – Từ bình thường trở nên phi thường của tác giả Inamori Kazuo, do dịch giả Phạm Hữu Lợi chuyển ngữ và Thái Hà Books phát hành tại Việt Nam là một tác phẩm đúc kết triết lý nhân cách và đạo đức kinh doanh. Sách có độ dày 226 trang đối với bản in của Nhà xuất bản Lao Động và đã được tái bản liên tục, trong đó có ấn bản mới nhất năm 2024 liên kết với Nhà xuất bản Công Thương. Trọng tâm của tác phẩm là việc khẳng định ý nghĩa cuộc đời nằm ở sự mài giũa tâm hồn và lao động chính là phương thức tu dưỡng hiệu quả nhất.
Những điểm chính:
Tác phẩm Cách sống – Từ bình thường trở nên phi thường là cuốn sách đúc kết những trải nghiệm thực tế và nhân sinh quan sâu sắc của Inamori Kazuo. Cuốn sách này không đưa ra các chiến thuật quản trị phức tạp hay kỹ năng làm giàu nhanh chóng, mà tập trung vào những giá trị đạo đức căn bản để định hình lối sống của mỗi người.
Tại Việt Nam, tác phẩm được xếp vào danh mục sách Phát triển cá nhân và trở thành một trong những tựa sách gối đầu giường của nhiều thế hệ độc giả. Dưới đây là bảng thông số chi tiết của cuốn sách đã được xác minh qua các nguồn thư viện quốc gia và đơn vị phát hành:
| Thuộc tính xuất bản | Chi tiết thông tin xác thực |
|---|---|
| Tác giả gốc | Inamori Kazuo (Nhật Bản) |
| Dịch giả bản tiếng Việt | Phạm Hữu Lợi |
| Đơn vị liên kết phát hành | Công ty Cổ phần Sách Thái Hà (Thái Hà Books) |
| Nhà xuất bản liên kết cũ | Nhà xuất bản Thời Đại (năm 2012), Nhà xuất bản Lao Động (năm 2018) |
| Nhà xuất bản liên kết mới nhất | Nhà xuất bản Công Thương (tái bản năm 2024) |
| Số trang bản in giấy | 226 trang |
| Tiêu đề nguyên tác tiếng Nhật | 生き方 (Ikikata) |
| Tiêu đề bản dịch tiếng Anh | A Compass to Fulfillment: Passion and Spirituality in Life and Business |
Bản dịch tiếng Việt của dịch giả Phạm Hữu Lợi được độc giả đánh giá cao nhờ giữ được giọng văn điềm tĩnh, sâu lắng đặc trưng của triết lý sống Nhật Bản. Cuốn sách giúp người đọc có những khoảng lặng cần thiết để nhìn nhận lại hành trình của bản thân, thay vì thúc ép hành động một cách vội vã.
Để hiểu được trọn vẹn triết lý trong tác phẩm Cách sống, người đọc cần biết về cuộc đời của tác giả Inamori Kazuo. Sinh năm 1932 và mất năm 2022, ông không bắt đầu như một thiên tài được trải thảm đỏ. Ông từng trượt kỳ thi vào đại học nguyện vọng một, phải học tại một trường đại học địa phương và chật vật xin việc trong một công ty gốm sứ sắp phá sản ở Kyoto.
Tuy nhiên, bằng thái độ làm việc tận tụy và tinh thần không bỏ cuộc, ông đã xoay chuyển tình thế và lập nên những kỳ tích công nghiệp:
Chính bối cảnh thực tế này giúp cho các triết lý trong cuốn sách Cách sống có sức nặng vượt trội. Các nguyên tắc sống của ông không phải là lý thuyết suông trên giảng đường, mà là những công cụ tinh thần giúp ông vượt qua những cuộc khủng hoảng kinh tế khắc nghiệt nhất.
Cuốn sách được chia thành 5 chương mạch lạc, dẫn dắt người đọc đi từ thế giới nội tâm của cá nhân đến các mối quan hệ xã hội và sự kết nối với vũ trụ.
Inamori Kazuo khẳng định rằng cuộc đời con người chính là hình ảnh phản chiếu những suy nghĩ trong tâm trí họ. Một suy nghĩ mạnh mẽ, được lặp đi lặp lại liên tục và nhất quán sẽ dần kết tinh thành hành động và hiện thực cuộc sống. Tác giả khuyên người đọc không nên giới hạn bản thân bởi những suy nghĩ tiêu cực, mà hãy nuôi dưỡng những mong muốn cháy bỏng và tin tưởng tuyệt đối vào khả năng hoàn thành mục tiêu.
Khi đứng trước những quyết định khó khăn trong công việc và đời sống, Inamori Kazuo khuyên người đọc nên quay về với những nguyên lý đạo đức cơ bản nhất: chân thành, khiêm tốn, không tham lam và không gây hại cho người khác. Ông nhấn mạnh rằng tài năng cần đi đôi với đức độ, thậm chí đạo đức phải là yếu tố đi trước. Lấy sự chính trực làm kim chỉ nam giúp con người tránh khỏi những sai lầm mang tính hệ thống và xây dựng lòng tin bền vững từ đối tác.
Đây được xem là chương quan trọng nhất của cuốn sách. Tác giả phê phán quan niệm cho rằng lao động chỉ là phương tiện kiếm sống hoặc là một gánh nặng cần trốn tránh. Theo ông, lao động miệt mài và tận tụy chính là con đường tốt nhất để mài giũa nhân cách của một con người. Qua việc hoàn thành trách nhiệm mỗi ngày trong công việc, con người rèn luyện được sự kiên trì, tính kỷ luật và gột rửa những ích kỷ trong tâm hồn.
Sự ích kỷ có thể mang lại lợi ích ngắn hạn, nhưng lòng vị tha mới là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững. Tác giả chia sẻ triết lý kinh doanh từ tâm: đặt lợi ích của khách hàng, nhân viên và xã hội lên trước lợi ích của người làm chủ. Khi chúng ta nỗ lực mang lại giá trị cho người khác, vũ trụ sẽ vận hành để mang lại những kết quả tốt đẹp cho chính chúng ta.
Inamori Kazuo lý giải đời người chịu ảnh hưởng bởi hai sợi chỉ đỏ: vận mệnh định sẵn và quy luật nhân quả. Dù mỗi người có một số phận ban đầu, họ hoàn toàn có thể thay đổi số phận đó bằng cách nghĩ thiện và làm thiện. Quy luật nhân quả luôn vận hành một cách công bằng. Việc hòa hợp với dòng chảy của vũ trụ đòi hỏi chúng ta phải biết ơn cuộc sống, chấp nhận thử thách như những bài học để nâng cao tâm hồn.
Cuốn sách mang đến cho độc giả những bài học cụ thể có thể áp dụng ngay vào đời sống cá nhân và công việc hằng ngày.
Một trong những công thức nổi tiếng nhất được Inamori Kazuo đúc kết trong sách để đánh giá thành quả cuộc đời của một người là:
Thành quả cuộc đời = Tư duy x Nhiệt huyết x Năng lực
Trong đó:
Phân tích: Nhìn vào phương trình trên, ta thấy yếu tố Tư duy đóng vai trò quyết định tối hậu. Một người có năng lực xuất chúng (90 điểm) và nhiệt huyết cực cao (90 điểm) nhưng mang tư duy ích kỷ, phá hoại hoặc đi ngược lại đạo đức xã hội (âm 50 điểm) sẽ tạo ra một kết quả cuộc đời âm nặng (âm 405.000 điểm). Ngược lại, một người có năng lực trung bình (50 điểm) nhưng sở hữu nhiệt huyết lớn (90 điểm) cùng một tư duy tích cực, hướng thiện (80 điểm) sẽ tạo ra thành quả vô cùng tốt đẹp (360.000 điểm). Do đó, việc mài giũa thái độ sống luôn quan trọng hơn việc tích lũy tài năng đơn thuần.
Tác giả chỉ ra rằng nhiều người luôn tìm kiếm những phương pháp tu tập tâm linh xa xôi mà quên mất rằng bàn làm việc hay công xưởng chính là đạo tràng tốt nhất. Khi bạn tập trung toàn bộ tâm trí vào việc hoàn thành một sản phẩm, giải quyết một bài toán hay phục vụ một khách hàng, bạn đang thực hành chánh niệm. Sự tập trung cao độ và thái độ trân trọng công việc giúp tâm trí tránh khỏi những suy nghĩ tạp nham, từ đó nâng cao năng lực định hình bản thân.
Để hiểu thêm về việc kiểm soát các động lực bên trong và định hình thái độ với công việc, bạn có thể tham khảo thêm bài viết về Review Sách Sao Ta Làm Điều Ta Làm để thấy sự tương đồng giữa triết lý sống của người Nhật và nghiên cứu tâm lý học hiện đại về động lực nội tại.
Cuộc đời không phải là một chuỗi ngẫu nhiên vô định, cũng không phải là một số phận bất biến mà ta phải cam chịu. Inamori Kazuo tin rằng luật nhân quả là quy luật tối cao của vũ trụ. Những hạt giống suy nghĩ và hành động thiện lành ta gieo ngày hôm nay chắc chắn sẽ gặt hái quả ngọt trong tương lai. Khi gặp nghịch cảnh, thay vì than vãn, việc đối nhận nó bằng lòng biết ơn và tiếp tục nỗ lực sẽ giúp chuyển hóa nghiệp lực, mở ra một trang mới tươi sáng hơn cho cuộc đời.
Tác phẩm Cách sống có một vị trí đặc biệt trong lòng độc giả Việt Nam, không chỉ nhờ giá trị nội dung tự thân mà còn bởi một sự kiện giáo dục đáng chú ý. Trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông đợt 1 năm 2020, phần Đọc hiểu (chiếm 3 điểm trong cấu trúc đề thi môn Ngữ văn) đã trích dẫn một đoạn văn trong cuốn sách này.
Đoạn trích thảo luận về tầm quan trọng của việc đối diện với khó khăn và vai trò của lao động đối với sự hoàn thiện nhân cách con người. Đoạn trích cụ thể như sau:
“Để có được một cuộc đời tươi đẹp, để gặt hái được những thành quả ngọt ngào, mỗi người phải tự mình nỗ lực không ngừng. Lao động không chỉ tạo ra giá trị vật chất giúp con người sinh tồn, mà quan trọng hơn, đó là phương thuốc hiệu quả nhất để mài giũa nhân cách, nâng cao tâm hồn…” (Trích từ ấn bản Cách sống, Nhà xuất bản Lao Động, trang 106-107).
Sự xuất hiện của cuốn sách trong một kỳ thi quốc gia đã tạo nên một làn sóng thảo luận sôi nổi trên các diễn đàn giáo dục và mạng xã hội thời điểm đó. Nhiều bạn trẻ đã tìm mua cuốn sách để hiểu sâu hơn về bối cảnh của đoạn trích, từ đó tiếp cận và thay đổi nhận thức về thái độ học tập cũng như định hướng nghề nghiệp tương lai.
Cuốn sách Cách sống nhận được rất nhiều phản hồi tích cực nhưng cũng có những điểm cần lưu ý đối với từng nhóm độc giả khác nhau.
Để có thêm những góc nhìn đa chiều về triết lý sống và cách chuyển hóa nội tâm một cách sâu sắc hơn, bạn đọc có thể tham khảo bài viết Review sách Đôi điều cần suy ngẫm giới thiệu về tư tưởng của triết gia J. Krishnamurti. Nếu bạn là một người trẻ đang hoang mang giữa những lựa chọn đầu đời, cuốn sách Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu cũng sẽ là một người bạn đồng hành phù hợp để cụ thể hóa các bước đi thực tế.
Nếu bạn muốn tìm kiếm một cuốn sách có triết lý chuyển hóa nội tâm nhẹ nhàng hơn thông qua hình ảnh ngụ ngôn trực quan, tác phẩm Ping – Giải cứu Vườn Địa Đàng sẽ là một gợi ý thú vị để thay đổi khẩu vị đọc. Bên cạnh đó, nếu muốn kết hợp rèn luyện lối sống ngăn nắp, chừng mực và tinh tế theo phong cách Nhật Bản truyền thống, cuốn sách Dọn dẹp tối giản là một lựa chọn bổ trợ hoàn hảo.
Bạn đọc có thể tiếp cận cuốn sách Cách sống dưới các định dạng số có bản quyền thông qua các ứng dụng sách nói và sách điện tử uy tín tại Việt Nam như Fonos hoặc Waka. Việc sử dụng các nền tảng có bản quyền giúp đảm bảo chất lượng nội dung dịch thuật chính xác và tôn trọng quyền tác giả của Inamori Kazuo cũng như đơn vị phát hành Thái Hà Books.
Cuốn sách cực kỳ phù hợp cho người trẻ đang đứng trước ngưỡng cửa lập nghiệp hoặc đang trải qua giai đoạn khủng hoảng phần tư cuộc đời. Cuốn sách không dạy bạn cách viết một bản lý lịch đẹp hay cách đàm phán lương, nhưng nó dạy bạn cách đối diện với áp lực, cách tìm thấy niềm vui trong những công việc chân tay đơn giản nhất và cách xây dựng một nhân cách vững vàng để đi đường dài trong sự nghiệp.
Bên cạnh cuốn sách Cách sống, Inamori Kazuo còn có nhiều tác phẩm nổi tiếng khác đã được dịch và phát hành tại Việt Nam bao gồm:
Cách sống – Từ bình thường trở nên phi thường không phải là một cuốn sách để đọc một lần rồi cất lên kệ. Đây là một cuốn sổ tay định hướng nhân cách mà bạn nên mở ra đọc lại mỗi khi cảm thấy mất phương hướng hoặc kiệt sức trong công việc hằng ngày.
Gợi ý hành động thực hành dành cho bạn:
Lao động miệt mài và giữ một tâm hồn trong sáng chính là chìa khóa mở ra cánh cửa dẫn đến một cuộc đời phi thường từ những điều bình thường nhất.