Sức mạnh phi thường của thói quen
Trả lời nhanh: Đắc Nhân Tâm (tên gốc: How to Win Friends and Influence People) là tác phẩm tự lực (self-help) kinh điển về nghệ thuật ứng xử và kỹ năng giao tiếp do Dale Carnegie viết, xuất bản lần đầu năm 1936. Cuốn sách cung cấp các nguyên tắc vàng để tạo thiện cảm, thuyết phục người khác và dẫn dắt hành vi mà không gây oán hận. Tại Việt Nam, tác phẩm được bạn đọc biết đến rộng rãi qua bản dịch đầu tiên của Nguyễn Hiến Lê (năm 1951) và bản dịch có bản quyền chính thức của Nguyễn Văn Phước do First News phát hành (năm 2005).
Những điểm chính:
Đắc Nhân Tâm thuộc nhóm phát triển cá nhân – thể loại sách tự lực (self-help) tập trung vào việc rèn luyện kỹ năng mềm, nghệ thuật giao tiếp và xây dựng mối quan hệ giữa người với người. Tên tiếng Việt của tác phẩm do học giả Nguyễn Hiến Lê sáng tạo ra vào năm 1951 khi ông dịch tác phẩm Đắc Nhân Tâm từ nguyên tác tiếng Anh “How to Win Friends and Influence People” của Dale Carnegie. Cụm từ “Đắc Nhân Tâm” mang ý nghĩa sâu sắc là thu phục lòng người, có được sự yêu mến và kính trọng của những người xung quanh bằng sự chân thành từ trái tim.
Kể từ lần xuất bản đầu tiên vào năm 1936 tại Mỹ, tác phẩm đã nhanh chóng trở thành một hiện tượng xuất bản toàn cầu. Với hơn 15 triệu bản được bán ra trên thế giới, cuốn sách luôn nằm trong danh mục những tác phẩm có sức ảnh hưởng lớn nhất mọi thời đại. Nội dung của cuốn sách không chứa đựng những lý thuyết tâm lý học hàn lâm mà đi thẳng vào các chỉ dẫn hành vi cụ thể, thực tế giúp người đọc cải thiện giao tiếp hàng ngày.
Dale Carnegie (1888-1955) là một nhà văn, diễn giả và nhà đào tạo kỹ năng ứng xử người Mỹ. Ông xuất thân từ một gia đình nghèo khó ở bang Missouri và đã trải qua nhiều công việc khác nhau trước khi bắt đầu giảng dạy các lớp học nghệ thuật nói trước công chúng tại Hiệp hội Thanh niên Cơ đốc (YMCA) ở New York vào năm 1912.
Trong quá trình giảng dạy kỹ năng giao tiếp cho đối tượng học viên là những người đi làm và doanh nhân, Carnegie nhận thấy rằng kỹ năng chuyên môn kỹ thuật chỉ quyết định khoảng 15% sự thành công của một người, trong khi 85% còn lại phụ thuộc vào năng lực dẫn dắt và thu phục lòng người. Ông nhận ra không có một cuốn giáo trình thực hành nào viết riêng cho nghệ thuật đối nhân xử thế. Vì vậy, ông đã dành hàng chục năm để nghiên cứu cuộc đời của các vĩ nhân như Abraham Lincoln, Julius Caesar, Benjamin Franklin, kết hợp với việc phỏng vấn các doanh nhân thành công nhất thời bấy giờ như Thomas Edison hay Andrew Carnegie để đúc rút nên các quy tắc ứng xử thực tế. Những quy tắc này sau đó được in thành sách và xuất bản bởi Simon & Schuster vào năm 1936, nhanh chóng tạo nên tiếng vang lớn trên toàn cầu.
Nội dung cuốn sách được chia làm 4 phần lớn, mỗi phần giải quyết một khía cạnh cụ thể trong hành trình xây dựng mối quan hệ và tạo ảnh hưởng xã hội.
Phần này đưa ra ba nguyên tắc nền tảng mà bất kỳ ai muốn thành công trong giao tiếp cũng phải ghi nhớ:
Để được người khác yêu mến ngay từ lần gặp đầu tiên, tác giả đúc kết các hành vi đơn giản nhưng vô cùng hiệu quả:
Để hướng tư duy của người khác theo quan điểm của mình mà không gây ra xung đột, Carnegie đề xuất các nguyên tắc:
Lãnh đạo và thay đổi hành vi của nhân viên hay những người xung quanh đòi hỏi sự khéo léo để bảo vệ lòng tự trọng của họ:
Tại Việt Nam, Đắc Nhân Tâm là tác phẩm có vị trí đặc biệt trong lòng độc giả suốt nhiều thập kỷ. Tác phẩm tồn tại dưới hai dòng bản dịch lớn đại diện cho hai phong cách và thời kỳ khác nhau.
Nguyễn Hiến Lê là người đầu tiên dịch tác phẩm này sang tiếng Việt vào năm 1950 và xuất bản năm 1951 tại Sài Gòn. Ông chính là tác giả của cái tên thuần Việt “Đắc Nhân Tâm” đầy chất văn học để thay thế cho tiêu đề tiếng Anh dài dòng. Bản dịch của Nguyễn Hiến Lê mang đậm phong vị nho nhã, cẩn trọng, sử dụng từ ngữ Hán Việt tinh tế và văn phong thâm trầm. Điểm đặc biệt của bản dịch này là học giả Nguyễn Hiến Lê đã bổ dung các ví dụ thực tế từ lịch sử, văn hóa phương Đông để giúp người đọc Việt Nam dễ thấu hiểu các triết lý ứng xử phương Tây của Carnegie.
Bản dịch này hiện được Công ty Cổ phần Sách MCBooks quản lý quyền dịch thuật và phân phối độc quyền từ ngày 15 tháng 8 năm 2018. Bạn đọc có thể tìm thấy ấn bản chính hãng này dưới thương hiệu Bizbooks liên kết xuất bản cùng Nhà xuất bản Hồng Đức.
Đây là bản dịch phổ biến và hiện hành nhất trên thị trường hiện nay. Bản dịch do ông Nguyễn Văn Phước, người sáng lập First News – Trí Việt, cùng nhóm cộng sự thực hiện và phát hành lần đầu vào năm 2005, liên kết xuất bản cùng Nhà xuất bản Tổng hợp TP.HCM. Điểm khác biệt cốt lõi là bản dịch của First News được chuyển ngữ trực tiếp từ ấn bản cập nhật mới nhất năm 2005 do gia đình Dale Carnegie (vợ và con gái tác giả) trực tiếp biên tập lại cho phù hợp với thời đại mới.
Văn phong của bản dịch này mang tính hiện đại, từ ngữ trực diện, dễ hiểu và gần gũi với đời sống giao tiếp công sở đương đại. Cuốn sách lược bỏ một số ví dụ quá lỗi thời trong bối cảnh nước Mỹ những năm 1930 và cập nhật những nhận định mới hơn, giúp độc giả trẻ dễ dàng nắm bắt thông tin.
Để phục vụ nhu cầu đa dạng của người đọc, các đơn vị xuất bản đã phát hành Đắc Nhân Tâm dưới nhiều định dạng và khổ sách khác nhau. Bạn đọc cần lưu ý các thông số kỹ thuật và mức giá chính thức để chọn đúng sách thật:
Mặc dù là cuốn sách gối đầu giường của nhiều thế hệ, Đắc Nhân Tâm vẫn nhận được những ý kiến đánh giá trái chiều về tính ứng dụng trong thực tế hiện đại.
Phân tích:
Đắc Nhân Tâm mang lại giá trị to lớn trong việc định hình thái độ sống tích cực và xây dựng các kỹ năng xã hội căn bản. Điểm mạnh nhất của sách là các nguyên tắc vô cùng dễ nhớ và đi kèm các câu chuyện minh họa sinh động giúp người đọc dễ hình dung bối cảnh áp dụng. Tuy nhiên, hạn chế lớn nhất của sách nằm ở chỗ bối cảnh xã hội Mỹ đầu thế kỷ 20 có những khoảng cách văn hóa nhất định với Việt Nam thời hiện đại. Nếu người đọc áp dụng một cách rập khuôn, máy móc từng câu chữ mà thiếu đi sự chân thành thực sự từ bên trong, giao tiếp sẽ trở nên gượng gạo, thiếu tự nhiên và thậm chí có thể bị người khác nhìn nhận là “giả tạo” hoặc đang cố tình lấy lòng để đạt mục đích cá nhân.Lưu ý:
Khi áp dụng các quy tắc của Dale Carnegie tại môi trường công sở Việt Nam, người đọc cần linh hoạt điều chỉnh thái độ dựa trên chuẩn mực giao tiếp kính trên nhường dưới, tôn trọng thứ bậc nhưng vẫn giữ được sự thẳng thắn cần thiết. Nếu bạn gặp khó khăn trong việc thấu hiểu đồng nghiệp hay quản lý, cuốn sách Muôn Kiểu Người Chốn Công Sở sẽ là cẩm nang ứng xử thực tế bổ trợ rất tốt cho các nguyên tắc của Dale Carnegie.
Để rèn luyện tính kỷ luật khi áp dụng các nguyên tắc đối nhân xử thế này, bạn có thể lập một kế hoạch hành động như hướng dẫn trong cuốn Hiệu suất đỉnh cao để tự theo dõi và điều chỉnh thói quen giao tiếp tích cực mỗi ngày. Khi bắt đầu thực hành đối nhân xử thế, nhiều người thường rơi vào trạng thái lo âu, tự hỏi liệu mình có đang làm hài lòng tất cả mọi người hay không. Lộ trình trong cuốn Stop Overthinking sẽ giúp bạn loại bỏ sự lo lắng này để giao tiếp một cách tự nhiên và tự tin hơn. Nếu bạn là một người có tính cách khép kín, việc đọc thêm cuốn Hướng nội sẽ giúp bạn tìm ra cách gây ảnh hưởng bằng chính sự im lặng và lắng nghe sâu sắc của mình.
Sự phổ biến của Đắc Nhân Tâm dẫn đến tình trạng sách in lậu, sách kém chất lượng tràn lan trên thị trường. Để bảo vệ quyền tác giả và có được trải nghiệm đọc tốt nhất, bạn đọc nên lựa chọn các kênh phân phối chính thức.
Độc giả nên mua sách trực tiếp từ website của các đơn vị giữ bản quyền hoặc các nhà sách lớn uy tín:
Nếu bạn không có nhiều thời gian đọc sách in, việc nghe sách nói khi di chuyển hoặc làm việc nhà là một lựa chọn tối ưu. Tại Việt Nam, có hai nền tảng sở hữu bản quyền sách nói chính thức của tác phẩm này:
Bạn đọc cần tránh nghe các bản audiobook không rõ nguồn gốc được chia sẻ tự phát trên YouTube hoặc các trang web lậu. Những bản thu âm này thường có chất lượng âm thanh kém, giọng đọc lỗi và vi phạm nghiêm trọng luật bản quyền xuất bản tại Việt Nam.
Lịch sử xuất bản Đắc Nhân Tâm tại Việt Nam từng ghi nhận những cuộc tranh luận pháp lý phức tạp về quyền sở hữu trí tuệ và quyền dịch thuật sau khi đất nước hội nhập quốc tế.
Năm 2005, khoảng bốn tháng sau khi Việt Nam chính thức tham gia Công ước Bern về bảo hộ các tác phẩm văn học và nghệ thuật, First News – Trí Việt công bố đã đạt được thỏa thuận mua bản quyền dịch và xuất bản độc quyền cuốn sách “How to Win Friends and Influence People” tại Việt Nam từ nhà xuất bản Simon & Schuster (Mỹ). Hợp đồng này trị giá hơn 4.000 USD vào thời điểm đó và được Simon & Schuster xác nhận First News là đơn vị duy nhất có quyền khai thác hợp pháp ấn bản mới tại Việt Nam.
Tuy nhiên, sau đó đã xảy ra tranh chấp quyền xuất bản giữa First News và ông Nguyễn Quyết Thắng (đại diện Công ty Thư Lâm), người đang liên kết xuất bản bản dịch cũ của học giả Nguyễn Hiến Lê. Đại diện phía Thư Lâm đưa ra lập luận rằng theo luật bảo hộ quyền tác giả, thời hạn bảo hộ tác phẩm gốc của Dale Carnegie (người qua đời năm 1955) đã kết thúc sau 50 năm (tức vào năm 2005) và tác phẩm đã thuộc về công chúng. Do đó, bản dịch của Nguyễn Hiến Lê thực hiện trước đây hoàn toàn có quyền được in ấn và lưu hành tự do mà không cần xin phép Simon & Schuster.
Vụ việc tranh chấp bản quyền kéo dài gây nhiều bối rối cho thị trường xuất bản. Mọi tranh cãi chỉ thực sự được giải quyết dứt điểm vào ngày 15 tháng 8 năm 2018, khi đại diện gia đình học giả Nguyễn Hiến Lê ký hợp đồng chuyển giao toàn bộ quyền quản lý và khai thác di sản dịch thuật của ông (gồm 120 đầu sách, trong đó có Đắc Nhân Tâm) cho Công ty Cổ phần Sách MCBooks. Từ thời điểm này, MCBooks trở thành đơn vị sở hữu quyền khai thác hợp pháp bản dịch Nguyễn Hiến Lê tại Việt Nam, giúp phân khúc thị trường Đắc Nhân Tâm được định hình rõ ràng thành hai dòng sách bản quyền hợp pháp song song, đẩy lùi các ấn bản in lậu không rõ nguồn gốc.
Đắc Nhân Tâm hướng dẫn người đọc cách thấu hiểu tâm lý con người để xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp dựa trên sự chân thành, tôn trọng và tránh những xung đột không đáng có trong giao tiếp hàng ngày.
Việc chọn bản dịch phụ thuộc vào gu đọc của bạn: bản dịch của Nguyễn Hiến Lê phù hợp với người thích văn phong cổ điển, sâu lắng và tinh tế; bản dịch của Nguyễn Văn Phước (First News) thích hợp cho độc giả trẻ cần sự hiện đại, dễ đọc và cấu trúc cập nhật mới từ NXB Simon & Schuster.
Ấn bản bìa mềm khổ lớn chính hãng của First News có giá bìa là 86.000 đồng, bản bìa cứng đặc biệt có giá bìa là 108.000 đồng và bản khổ nhỏ bỏ túi có giá bìa là 64.000 đồng.
Bạn có thể nghe trọn vẹn sách nói Đắc Nhân Tâm có bản quyền trên ứng dụng Fonos (bản dịch liên kết NXB Tri thức) hoặc ứng dụng Voiz FM (bản dịch liên kết First News) với chất lượng âm thanh và giọng đọc được kiểm duyệt chuyên nghiệp.