Trả lời nhanh:
“Xoay tư duy chuyển cuộc đời” (tựa gốc: “Wake Up! Escape the autopilot and start living life”) của chuyên gia tư vấn sáng tạo Chris Baréz-Brown là cuốn cẩm nang thực hành tỉnh thức sinh động và dễ tiếp cận. Sách không đi sâu vào lý thuyết hàn lâm mà tập trung cung cấp 56 bài tập nhỏ (nudges) chia thành 6 chủ đề nhằm giúp người đọc phá vỡ chế độ “lái tự động” (autopilot) của bộ não. Bằng cách thực hiện các hành động đơn giản hằng ngày, bạn có thể thiết lập lại thói quen, khơi dậy năng lượng tích cực và tìm lại sự kết nối chân thật với thế giới xung quanh. Bản dịch tiếng Việt được thực hiện bởi dịch giả Thanh Thảo, do First News phát hành cùng Nhà xuất bản Tổng hợp TP.HCM với độ dày 312 trang.
Những điểm chính:
Trong thế giới hiện đại đầy bận rộn, nhiều người trong chúng ta thường rơi vào trạng thái lờ đờ như những “zombie” công sở. Chúng ta thức dậy, đi làm theo cùng một con đường, ăn những món quen thuộc và phản ứng với các tình huống theo một lối mòn sẵn có. Đó chính là lúc cơ chế lái tự động đang chiếm quyền kiểm soát hoàn toàn cuộc sống của bạn. Cuốn sách “Xoay tư duy chuyển cuộc đời” ra đời như một tiếng chuông báo thức, mời gọi bạn quay trở lại làm chủ từng khoảnh khắc hiện tại.
Được dịch từ nguyên tác tiếng Anh “Wake Up! Escape the autopilot and start living life”, tác phẩm nhanh chóng nhận được sự quan tâm của độc giả trên toàn thế giới nhờ cách tiếp cận thực tế, trực quan. Tại Việt Nam, cuốn sách được mua bản quyền và phát hành bởi First News – Trí Việt, phối hợp cùng Nhà xuất bản Tổng hợp TP.HCM.
Tác giả Chris Baréz-Brown là một nhà tư vấn sáng tạo và diễn giả nổi tiếng người Anh. Ông là người sáng lập Upping Your Elvis, một tổ chức chuyên giúp đỡ các tập đoàn đa quốc gia lớn như Nike, Coca-Cola, Unilever và các doanh nghiệp lớn khai phá năng lực sáng tạo cũng như năng lượng làm việc của nhân viên. Bằng kinh nghiệm thực tiễn nhiều năm hỗ trợ con người tìm lại sự hào hứng trong công việc, Chris Baréz-Brown đã đúc kết những phương pháp của mình thành những gợi ý ngắn gọn, dễ hiểu và tràn đầy năng lượng tích cực.
Bản dịch tiếng Việt được đảm trách bởi dịch giả Thanh Thảo. Với văn phong dịch thuật tự nhiên, vui tươi và nhịp điệu câu ngắn gọn, dịch giả đã truyền tải trọn vẹn tinh thần hài hước, thân thiện của nguyên tác, giúp độc giả Việt Nam dễ dàng tiếp thu mà không có cảm giác bị giáo điều hay khô khan.
Thông điệp bao trùm của toàn bộ cuốn sách xoay quanh việc nhận diện và phá vỡ cơ chế vận hành tự động của bộ não con người.
Theo các nghiên cứu khoa học được tác giả dẫn chiếu, bộ não của chúng ta chiếm khoảng 2% trọng lượng cơ thể nhưng lại tiêu thụ tới 20% năng lượng. Để hoạt động hiệu quả và tiết kiệm năng lượng, não bộ có xu hướng chuyển những hành động, quyết định lặp đi lặp lại hằng ngày vào vùng dưới đồi để xử lý tự động. Cơ chế này giúp chúng ta có thể vừa lái xe vừa suy nghĩ về công việc, hoặc đánh răng mà không cần tập trung vào từng cử động.
Tuy nhiên, mặt trái của cơ chế này là khiến chúng ta dần mất đi sự nhạy cảm với cuộc sống xung quanh. Khi 95% hành vi hằng ngày được thực hiện theo quán tính, bạn không còn thực sự sống mà chỉ đang tồn tại. Bạn bỏ qua vẻ đẹp của một buổi sáng nắng ấm, không nhận ra sự thay đổi cảm xúc của người đối diện, và dần cảm thấy cuộc sống trở nên tẻ nhạt, vô vị.
“Xoay tư duy” không đòi hỏi bạn phải thực hiện những thay đổi mang tính vĩ mô hay vứt bỏ toàn bộ cuộc sống hiện tại. Thực chất, đó là sự chuyển dịch ý thức từ trạng thái “vô thức làm theo thói quen” sang “chủ động cảm nhận và lựa chọn”. Khi chủ động phá vỡ quán tính cũ bằng những thử nghiệm nhỏ, bạn kích hoạt các liên kết thần kinh mới trong não bộ, khơi dậy hormone hạnh phúc dopamine và tăng khả năng sáng tạo.
Việc thay đổi tư duy này là bước đi nền tảng trong hành trình phát triển cá nhân. Nếu bạn đang tìm kiếm những phương pháp định hình tư duy có tính hệ thống hơn, bạn có thể tham khảo thêm các tài liệu tại danh mục sách phát triển bản thân của Hội Sách để bổ sung các góc nhìn đa chiều.
Điểm khác biệt lớn nhất giúp cuốn sách này nổi bật giữa hàng loạt tác phẩm self-help khác là cấu trúc 100% hướng tới hành động thực tế. Tác giả chia 56 bài tập thực hành thành 6 nhóm chủ đề đại diện cho các khía cạnh khác nhau của đời sống thể chất và tinh thần.
Mỗi chủ đề trong sách tập trung vào một kênh cảm giác hoặc phương thức hoạt động để kéo tâm trí bạn trở về với thực tại.
Hít thở là hoạt động sinh lý cơ bản nhất nhưng lại bị chúng ta ngó lơ nhiều nhất. Khi căng thẳng, nhịp thở của chúng ta trở nên nông và nhanh, kích hoạt phản ứng lo âu tự động của cơ thể. Tác giả giới thiệu các bài tập kiểm soát hơi thở để điều hòa hệ thần kinh. Bằng cách dành ra 3 phút tập trung hít vào sâu bằng mũi và thở ra chậm bằng miệng, bạn ngay lập tức ngắt được cơn bão cảm xúc tiêu cực và lấy lại sự bình tĩnh.
Chủ đề này hướng dẫn bạn cách đồng điệu với môi trường xung quanh thay vì dán mắt vào màn hình điện thoại. Một bài tập điển hình là “Đi dạo không công nghệ”: bạn bước ra ngoài trong 15 phút mà không mang theo bất kỳ thiết bị điện tử nào, chỉ tập trung quan sát kiến trúc các ngôi nhà, lắng nghe tiếng lá cây xào xạc hoặc ngắm nhìn những đám mây. Hành động này giúp giảm tải áp lực thông tin lên não bộ một cách hiệu quả.
Đây là những bài tập giúp bạn bứt phá khỏi vùng an toàn và khơi dậy năng lượng nội tại. Tác giả gợi ý những hành động bất ngờ nhỏ như thay đổi tư thế đứng thẳng lưng, hét to trong một không gian kín (như trong xe hơi riêng) để giải phóng năng lượng tắc nghẽn, hoặc viết ra danh sách 3 điều bạn tự hào nhất về bản thân trong ngày để củng cố sự tự tin.
Xây dựng các mối quan hệ sâu sắc hơn thông qua sự tương tác chân thành. Bài tập trong nhóm này khuyên bạn nên tập trung nhìn thẳng vào mắt người đối thoại trong ít nhất 3 giây đầu tiên, hoặc thực hành lắng nghe sâu mà không ngắt lời hay chuẩn bị sẵn câu phản hồi trong đầu. Bạn cũng được khuyến khích viết một bức thư tay ngắn gửi lời cảm ơn đến một người đồng nghiệp hoặc người thân mà lâu rồi bạn chưa bày tỏ lòng biết ơn.
Bộ não và cơ thể là một thể thống nhất. Khi bạn ngồi làm việc liên tục nhiều giờ liền, cơ thể bị bó hẹp và não bộ cũng trở nên trì trệ. Các bài tập thể chất đơn giản như vươn vai kéo giãn cơ sau mỗi 50 phút làm việc, tắm nước lạnh vào buổi sáng để kích thích tuần hoàn máu, hoặc nhai thật chậm để cảm nhận trọn vẹn hương vị và cấu trúc của từng miếng ăn sẽ giúp bạn tái kết nối với các giác quan vật lý của mình.
Âm nhạc có sức mạnh thay đổi tần số sóng não một cách nhanh chóng. Tác giả khuyến khích người đọc tạo ra những danh sách phát nhạc (playlists) riêng cho từng trạng thái cảm xúc: nhạc để tạo động lực buổi sáng, nhạc để làm dịu tâm trí sau giờ làm việc căng thẳng, hoặc thử lắng nghe một thể loại âm nhạc hoàn toàn mới lạ mà bạn chưa bao giờ nghe trước đây nhằm kích thích trí tò mò của não bộ.
Mỗi bài tập trong số 56 gợi ý đều được thiết kế nhất quán theo một công thức 3 bước vô cùng rõ ràng:
Để giúp bạn đưa ra quyết định lựa chọn phù hợp nhất với nhu cầu cá nhân, dưới đây là những đánh giá khách quan về ưu và nhược điểm của tác phẩm.
Để biến những trang giấy thành những thay đổi thực tế trong cuộc sống hằng ngày, bạn có thể áp dụng theo lộ trình gợi ý dưới đây.
Đừng cố gắng thực hiện tất cả 56 bài tập cùng một lúc. Điều đó sẽ gây quá tải và nhanh chóng làm bạn nản lòng. Thay vào đó, hãy chọn ra 1 chủ đề duy nhất mà bạn đang cảm thấy cần thiết nhất tại thời điểm hiện tại:
Trong hành trình này, việc kết hợp các phương pháp từ những nguồn sách khác cũng rất hữu ích. Chẳng hạn, để hiểu rõ hơn về cách xây dựng thói quen một cách khoa học, bạn có thể đọc thêm bài review về cuốn sách của Dick Lyles tại bài viết bí quyết thay đổi cuộc đời để học cách thiết lập 4 thói quen chiến thắng.
Một cách tuyệt vời để duy trì động lực là ghi chép lại trải nghiệm của mình. Sau khi hoàn thành một bài tập bất kỳ (ví dụ như đi dạo không mang điện thoại), hãy dành ra 2 phút để viết nhanh vào một cuốn sổ tay nhỏ:
Sự tự quan sát này sẽ giúp bạn nhận ra những vùng “lái tự động” cứng đầu nhất của bản thân, từ đó chủ động điều chỉnh hành vi. Nếu bạn đang đứng trước những ngã rẽ lớn của cuộc đời và cần một sự định hướng rõ ràng hơn, hãy đọc thêm bài viết review sách Hành Trang Vào Đời để trang bị thêm các bộ kỹ năng cần thiết cho tương lai.
Bên cạnh đó, nếu bạn nhận thấy bản thân đang đi sai hướng và cần dũng cảm dừng lại để định vị lại mục tiêu, bài viết review sách Quay Đầu Là Bờ sẽ mang lại cho bạn những lời khuyên sâu sắc về việc chọn lựa hướng đi phù hợp.
Để đảm bảo bạn nhận được ấn bản chính thức với đầy đủ chất lượng về mặt nội dung, hình ảnh minh họa cũng như đóng góp bản quyền cho tác giả và dịch giả, hãy lựa chọn các kênh phân phối chính thống.
Để có thêm nhiều sự lựa chọn chất lượng khác trong mảng sách kỹ năng, bạn có thể tham khảo danh mục tổng hợp tại trang sách phát triển bản thân nhằm tìm kiếm những tựa sách phù hợp nhất với giai đoạn phát triển của mình. Nếu muốn bổ sung thêm các quy tắc sống tích cực mang tính chất nuôi dưỡng tâm hồn lâu dài, tác phẩm của Og Mandino được phân tích tại bài viết hãy chọn một cách sống với 17 quy tắc vàng sẽ là một sự kết hợp hoàn hảo cùng các bài thực hành của Chris Baréz-Brown.
“Xoay tư duy chuyển cuộc đời” của Chris Baréz-Brown không phải là một cuốn sách để đọc một lần rồi cất lên kệ tủ. Nó là một người bạn đồng hành sống động, luôn sẵn sàng đưa ra cho bạn một gợi ý thú vị để làm mới một ngày làm việc tẻ nhạt. Dù chỉ là việc hít thở sâu, tắt tivi sớm hơn 30 phút, hay học cách lắng nghe trọn vẹn một người bạn, mỗi hành động nhỏ ấy đều là một nét vẽ giúp bạn tô điểm lại bức tranh cuộc sống của chính mình.
Hãy gấp cuốn sách lại, cất chiếc điện thoại đi và bắt đầu bằng một bài thực hành đơn giản nhất ngay lúc này. Cuộc sống thực sự đang chờ đón bạn ngoài kia, ngay phía sau chế độ lái tự động mà bạn vừa tắt đi.
Không hoặc ít YMYL (Bài viết review sách phát triển bản thân thông thường, không chứa khuyến nghị y tế, tài chính hay pháp lý có thể gây hại).
