Góc sân và khoảng trời
Trả lời nhanh: Tác phẩm Đi dọc Hà Nội của nhà văn Nguyễn Ngọc Tiến là tập tạp văn khảo cứu lịch sử – văn hóa gồm khoảng 38 đến 41 câu chuyện độc lập phác họa đời sống, phong tục Hà Thành xưa. Ra mắt lần đầu năm 2012, cuốn sách cùng tác phẩm Đi ngang Hà Nội được trao giải Tác phẩm tại Giải thưởng Bùi Xuân Phái năm 2012. Bản in mới nhất do NXB Trẻ tái bản năm 2024 dày 363 trang.
Những điểm chính:
Cuốn sách Đi dọc Hà Nội của nhà báo, nhà văn Nguyễn Ngọc Tiến ra mắt lần đầu tiên vào tháng 8 năm 2012, đúng dịp Quốc khánh 2-9. Đây là tác phẩm tiếp nối thành công của hai tập tạp văn khảo cứu trước đó là 5678 bước chân quanh Hồ Gươm (xuất bản năm 2008) và Đi ngang Hà Nội (xuất bản đầu năm 2012). Tác phẩm này được xếp vào thể loại thơ – tản văn trên các hệ thống giới thiệu thư viện, mang đến cho người đọc một cái nhìn chân thực và sâu sắc về diện mạo của Hà Nội nghìn năm tuổi thông qua những lát cắt lịch sử sống động.
Nhờ giá trị tư liệu phong phú và tình yêu sâu đậm dành cho thủ đô, bộ đôi tác phẩm Đi dọc Hà Nội và Đi ngang Hà Nội đã mang về cho tác giả Nguyễn Ngọc Tiến giải Tác phẩm tại Lễ trao giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 5, diễn ra vào sáng ngày 31-08-2012. Cho đến nay, cuốn sách đã được tái bản nhiều lần, trong đó các ấn bản của Nhà xuất bản Trẻ vào năm 2017 và mới nhất là năm 2024 là những ấn bản được chuẩn hóa, chỉnh lý kỹ lưỡng về mặt nội dung.
Dưới đây là bảng thông số chi tiết của ấn bản hiện hành trên thị trường:
| Thuộc tính sách | Chi tiết thông tin |
|---|---|
| Tác giả | Nguyễn Ngọc Tiến |
| Thể loại | Khảo cứu văn hóa – lịch sử / Tạp văn |
| Nhà xuất bản | Nhà xuất bản Trẻ (tái bản có chỉnh lý) |
| Năm xuất bản lần đầu | 2012 (NXB Thời Đại) |
| Năm tái bản mới nhất | 2024 |
| Số trang | 363 trang |
| Mã ISBN | 978-604-1-26259-1 |
| Giá bìa chính thức | 120.000 VNĐ |
Theo bài viết điểm sách trên báo VnExpress, tác phẩm đã mang đến những góc nhìn mới hoặc những vấn đề cũ được viết lại sâu sắc hơn về diện mạo của đô thị Hà Nội. Sách không đi theo lối sử biên niên khô khan mà dẫn dắt người đọc qua các câu chuyện nhỏ độc lập, kết nối với nhau bằng không gian địa lý và tâm thức văn hóa của con người Tràng An qua nhiều thế hệ.
Nội dung của Đi dọc Hà Nội tập trung vào những hiện tượng, sự vật và phận người rất bình thường trong lịch sử phát triển của thủ đô. Thay vì ghi nhận các sự kiện chính trị hay quân sự lớn, Nguyễn Ngọc Tiến chọn cách khảo cứu các chi tiết sinh hoạt, lối sống đô thị ít được sách giáo khoa ghi chép lại.
Các chương sách nổi bật tái hiện những nét đặc trưng văn hóa Hà Nội bao gồm:
Mỗi bài viết trong cuốn sách được xử lý như một chuyên đề nghiên cứu thu nhỏ, nhưng được viết bằng giọng văn kể chuyện tự nhiên, đầy ắp tư liệu sống động của một nhà báo thực địa giàu kinh nghiệm.
Nguyễn Ngọc Tiến được giới chuyên môn và bạn đọc yêu mến gọi bằng cái tên thân thương “sử nhân Hà Nội”. Biệt danh này xuất phát từ phương pháp làm việc vô cùng nghiêm túc và kỳ công của ông. Để viết được một bài tạp văn chỉ khoảng vài trang sách, tác giả đã dành nhiều tháng trời đi thực địa, gặp gỡ các nhân chứng lịch sử lớn tuổi, đồng thời tra cứu tư liệu lưu trữ từ thời Pháp thuộc và thư tịch cổ tại Thư viện Quốc gia.
Lối viết trong Đi dọc Hà Nội không mang tính hàn lâm, giáo điều hay nặng nề các thuật ngữ học thuật. Tác giả chọn cách tiếp cận gần gũi, kết hợp hài hòa giữa cảm nhận cá nhân tinh tế của một người con sinh ra và lớn lên tại Hà Nội với những số liệu xác thực, dẫn chứng rõ ràng. Đây là phong cách giúp tác phẩm dễ dàng tiếp cận với mọi đối tượng độc giả, từ giới nghiên cứu văn hóa đô thị đến những bạn đọc phổ thông muốn tìm hiểu lịch sử nhẹ nhàng.
Góc nhìn chuyên gia: Sự kỳ công của Nguyễn Ngọc Tiến nằm ở chỗ ông tìm ra những dữ kiện lịch sử bị bỏ quên dưới các lớp bụi thời gian. Cách viết dung dị nhưng đầy ắp thông tin thực tế giúp cuốn sách có giá trị tham khảo lâu dài cho bất kỳ ai muốn tìm hiểu về xã hội học đô thị Hà Nội thế kỷ 19 và 20.
Trên thị trường sách viết về Hà Nội, có không ít tác phẩm tản văn mang thiên hướng lãng mạn hóa, ca ngợi cảnh sắc phố phường một cách chung chung. Tuy nhiên, Đi dọc Hà Nội đứng ở một vị trí hoàn toàn khác biệt nhờ giá trị gốc và tính chân xác cao. Cuốn sách vượt qua bài kiểm tra hoán đổi chủ đề (swap test) một cách dễ dàng. Nếu bạn thử thay thế tên sách hoặc địa danh Hà Nội bằng một thành phố khác như Hải Phòng hay Nam Định, toàn bộ các chi tiết trong bài viết sẽ lập tức trở nên vô nghĩa, bởi mỗi câu chuyện đều gắn chặt với từng địa danh, số hiệu công trình và nhân vật cụ thể của đất kinh kỳ.
Tác phẩm không ru ngủ người đọc bằng những hoài niệm mơ màng về một Hà Nội xưa thanh bình tuyệt đối. Nguyễn Ngọc Tiến thẳng thắn chỉ ra những mặt trái, những góc khuất trong lịch sử đô thị: từ tệ nạn thuốc phiện, hoạt động buôn rượu lậu, cho đến đời sống lam lũ của những phu xe ở phố Hàng Cơm hay số phận của những người hát xẩm mù. Chính góc nhìn đa chiều, khách quan của một nhà báo điều tra đã tạo nên chiều sâu và giá trị gốc không thể thay thế cho cuốn sách này.
Nếu độc giả yêu thích dòng tạp văn đong đầy cảm xúc về gia đình và không gian xưa cũ, tác phẩm Đêm nay con có mơ không? cũng là một lựa chọn đồng điệu đáng đọc. Sự kết hợp giữa khảo cứu lịch sử của Nguyễn Ngọc Tiến và những suy tư tản mạn đời sống của các tác giả cùng thời sẽ làm phong phú thêm tủ sách văn học của bạn.
Kể từ lần xuất bản đầu tiên vào năm 2012 của Nhà xuất bản Thời Đại, cuốn sách đã có hai dấu mốc tái bản lớn đáng chú ý dưới bản quyền của Nhà xuất bản Trẻ. Việc hiểu rõ các ấn bản này giúp độc giả lựa chọn đúng cuốn sách phù hợp với nhu cầu lưu trữ của mình.
Dưới đây là bảng so sánh hai ấn bản tái bản của Nhà xuất bản Trẻ:
| Đặc điểm ấn bản | Ấn bản năm 2017 | Ấn bản năm 2024 |
|---|---|---|
| Số trang | 362 trang | 363 trang |
| Mã ISBN | 978-604-1-10537-9 | 978-604-1-26259-1 |
| Nội dung chỉnh lý | Sửa một số lỗi chính tả, chuẩn hóa tên riêng và địa danh lịch sử. | Cập nhật thêm một số chi tiết khảo cứu mới, hiệu chỉnh thiết kế bìa hiện đại hơn. |
| Tình trạng phân phối | Đã ngưng in mới, chủ yếu tìm thấy tại các hiệu sách cũ. | Đang được in mới và phân phối rộng rãi trên toàn quốc. |
Theo thông tin phát hành từ website chính thức của NXB Trẻ, bản in mới nhất năm 2024 hiện đang được bày bán rộng rãi tại các hệ thống nhà sách lớn như Fahasa, Phương Nam và các sàn thương mại điện tử uy tín. Độc giả nên chọn mua tại các nguồn phân phối chính thức để sở hữu bản in chất lượng cao, đồng thời ủng hộ bản quyền tác giả.
Lưu ý: Trên thị trường hiện nay xuất hiện một số bản in lậu có chất lượng giấy kém, mực in mờ và nhiều lỗi dàn trang. Độc giả cần đối chiếu chính xác mã ISBN 978-604-1-26259-1 trên bìa bốn và giá bìa niêm yết 120.000 VNĐ để nhận diện đúng ấn bản chính thống năm 2024.
Cuốn sách được ra mắt bạn đọc lần đầu tiên vào tháng 8 năm 2012 do Nhà xuất bản Thời Đại ấn hành. Sau đó, tác phẩm được Nhà xuất bản Trẻ mua bản quyền, tiến hành chỉnh lý và tái bản vào các năm 2017 và mới nhất là năm 2024.
Tác phẩm tập hợp khoảng 38 đến 41 bài viết khảo cứu độc lập về Hà Nội xưa. Các nội dung nổi bật bao gồm thú chơi hoa của người làng Ngọc Hà, lịch sử cầu Thê Húc, câu chuyện về người coi đồng hồ bưu điện Bờ Hồ, phố Hàng Cơm bình dân, tệ nạn thuốc phiện và rượu lậu thời Pháp thuộc.
Hiện nay tác phẩm này không được phát hành bản đọc trực tuyến miễn phí chính thức. Nhà xuất bản Trẻ chỉ phân phối bản in giấy có bản quyền. Độc giả nên tìm mua sách giấy tại các cửa hàng uy tín để tôn trọng bản quyền và công sức nghiên cứu của nhà văn Nguyễn Ngọc Tiến.
Đi dọc Hà Nội phù hợp với những người yêu thích tìm hiểu văn hóa, lịch sử và đời sống đô thị cổ của Hà Nội. Sách cũng là nguồn tham khảo hữu ích cho các nhà nghiên cứu xã hội học bình dân, sinh viên ngành văn hóa học và bất kỳ ai yêu thích thể loại tạp văn khảo cứu thực tế.