Ly tao – Kiệt tác thơ phú của Khuất Nguyên và Nhượng Tống
Miễn phí

Ly tao – Kiệt tác thơ phú của Khuất Nguyên và Nhượng Tống

4.5 ★★★★ · 5 đánh giá
Tác giả Khuất Nguyên
Thể loại Thơ - Tản văn
Nhà xuất bản Đang cập nhật
Gói cước Miễn phí
Dịch giả Nhượng Tống
Phát hành 03/06/2022
Chọn loại sách
Chọn nội dung
Tiki Shopee

Trả lời nhanh:
Ly tao là một bài phú dài khoảng 373 câu thơ, được sáng tác bởi nhà chính trị kiệt xuất và thi sĩ Khuất Nguyên thời Chiến Quốc (nước Sở, Trung Quốc). Tác phẩm thuộc tuyển tập Sở từ, mang ý nghĩa là “lời oán thán” hay “nỗi sầu ly biệt”, phản ánh lý tưởng trung quân ái quốc và sự cô độc của bậc quân tử tài hoa trước thời cuộc điên đảo. Tại Việt Nam, bản chuyển ngữ theo thể song thất lục bát của dịch giả Nhượng Tống công bố năm 1944 được đánh giá cao nhất nhờ ngôn từ bi tráng và lột tả được hồn thơ gốc.

Những điểm chính:

  • Ly tao là bài thơ trữ tình tự sự dài nhất trong lịch sử văn học Trung Quốc cổ đại, thuộc thể loại Sở từ đặc sắc.
  • Tác phẩm mượn hình ảnh cỏ thơm và hoa lan ẩn dụ cho nhân cách cao khiết của người hiền, và cỏ dại cho kẻ nịnh thần.
  • Bản dịch song thất lục bát của dịch giả Nhượng Tống được giới học thuật tôn vinh nhờ bảo toàn được âm hưởng bi phẫn dằng dặc.

Hoàn cảnh ra đời và ý nghĩa nhan đề tác phẩm Ly tao

Hoàn cảnh sáng tác: Tiếng than trong những ngày lưu đày

Ly tao ra đời vào khoảng thế kỷ thứ 3 TCN dưới thời Chiến Quốc. Lúc bấy giờ, Khuất Nguyên giữ chức Tả Đồ nước Sở, chủ trương liên Tề chống Tần nhưng bị triều thần gièm pha và vua Sở Hoài Vương xa lánh, đày ải. Trong những ngày lưu đày cô độc, tuyệt vọng nhìn giang sơn bên bờ vực diệt vong, ông viết tác phẩm này để giãi bày lòng mình.

Ý nghĩa nhan đề: Nỗi sầu ly biệt hay lời oán thán?

Ý nghĩa tên gọi Ly tao vẫn là đề tài thảo luận của các nhà nho học. Học giả Tư Mã Thiên trong tác phẩm Sử ký giải thích Ly tao nghĩa là gặp nỗi sầu muộn, với “ly” là gặp và “tao” là lo sầu. Một thuyết khác cho rằng “ly” là lìa xa và “tao” là oán thán buồn bực, tức lời oán than khi phải rời xa kinh đô nước Sở.

Nội dung và nghệ thuật của kiệt tác Sở từ

Phép ẩn dụ tỉ hứng: Thế giới cỏ thơm và kẻ tiểu nhân

Khuất Nguyên sáng tạo ra hệ thống biểu tượng cỏ hoa đặc sắc. Trong văn bản được lưu giữ tại Wikisource tiếng Việt, ông tự họa mình đeo đầy lan chi, huệ thược để khẳng định giữ gìn phẩm hạnh trong sạch giữa vũng bùn. Ngược lại, cỏ hôi ẩn dụ cho đám gian thần hại nước.

Hình tượng mỹ nhân và khát vọng trung quân ái quốc

“Mỹ nhân” (người đẹp) trong bài thơ là hình ảnh ẩn dụ cho quân vương nước Sở. Dù bị vua bỏ rơi, Khuất Nguyên vẫn một lòng hướng về hoàng triều với tình yêu trung trinh trọn vẹn, thể hiện bi kịch của người quân tử yêu nước thương dân nhưng không gặp thời.

Phân tích: Việc sử dụng thủ pháp ẩn dụ mỹ nhân – quân vương và cỏ thơm – ác thảo trong tác phẩm đã mở đường cho truyền thống trữ tình chính trị của văn học Đông Á suốt hàng ngàn năm sau.

Bản dịch thơ Ly tao của Nhượng Tống: Tiếng Việt tinh hoa

Sự kết hợp độc đáo với thể thơ song thất lục bát

Bản dịch của dịch giả Nhượng Tống xuất bản lần đầu năm 1944 bởi Nhà xuất bản Tân Việt. Nguyên tác viết theo thể Sở từ dài hơi đệm từ “hề” ở cuối mỗi câu thơ cực kỳ khó chuyển ngữ. Nhượng Tống đã sáng tạo lựa chọn thể thơ song thất lục bát thuần Việt – thể thơ chuyên biệt để diễn tả tâm trạng sầu oán, triền miên.

Đoạn thơ dịch tiêu biểu lột tả cấu trúc song thất lục bát và khí tiết của Khuất Nguyên:
“Nói thẳng vẫn biết là có hại,
Biết vậy mà nín mãi không đành!
Chín lần trời hãy chứng minh,
Chỉ vì ta quá yêu mình đấy thôi!”

Nhận định của chuyên gia về độ tài hoa trong bản dịch

Bản dịch Nhượng Tống được các nhà nghiên cứu đương đại đánh giá rất cao. Theo nghiên cứu công bố trên báo Thể thao & Văn hóa, nhà nghiên cứu Trần Trọng Dương từ Viện Nghiên cứu Hán Nôm nhận định: “về độ tài hoa, Nhượng Tống là người đứng đầu” và tiếng Việt của ông xứng đáng là thứ “tiếng Việt tinh hoa”. Cũng tại tọa đàm nghiên cứu này, nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân đánh giá cách Nhượng Tống sử dụng ngôn từ đạt đến trình độ “thiên tiên, rất khó giải thích”.

Đọc sách Ly tao và những lưu ý dành cho độc giả hiện đại

Làm thế nào để tiếp cận một tác phẩm điển cố phức tạp?

Ly tao chứa mật độ điển tích dày đặc và từ ngữ cổ kính. Người đọc hiện đại dễ nản lòng nếu đọc lướt qua. Giải pháp tối ưu là đọc bản dịch có hệ thống chú thích đầy đủ của Nhượng Tống (hiện do Nhã Nam và NXB Văn Học liên kết tái bản). Độc giả có thể tìm đọc các bài phân tích sâu hơn tại danh mục Thơ – Tản văn hoặc tham khảo các tác phẩm nghệ thuật trữ tình như Tuyển tập thơ của Lưu Quang Vũ hay Tuyển tập những bài thơ trữ tình tuyệt đẹp của nhà thơ Hàn Mặc Tử để làm quen với dòng thơ tự sự đầy chiêm nghiệm.

Lưu ý: Tác phẩm đòi hỏi đọc chậm, đối chiếu sát nghĩa chú giải để không hiểu sai các hình ảnh biểu tượng chính trị – đạo đức.

Câu hỏi thường gặp về tác phẩm Ly tao

Đọc sách Ly tao có khó hiểu không?

Có, tác phẩm khá khó tiếp cận đối với người mới do lượng điển cố thời Chiến Quốc lớn và ngôn ngữ cổ. Độc giả nên kết hợp đọc bản dịch thơ lục bát của Nhượng Tống cùng với bản dịch nghĩa xuôi và xem giải nghĩa chi tiết ở chân trang.

Tác giả thực sự của Ly tao là ai?

Tác giả nguyên tác của bài thơ Ly tao là nhà chính trị và thi nhân nước Sở Khuất Nguyên. Học giả Nhượng Tống (Hoàng Phạm Trân) chỉ là dịch giả chuyển ngữ tác phẩm sang tiếng Việt vào năm 1944.

Mua sách Ly tao bản dịch Nhượng Tống ở đâu?

Ấn bản Ly tao của Nhượng Tống hiện được Nhã Nam tái bản, bạn có thể mua tại các hiệu sách trên toàn quốc hoặc đặt mua trực tuyến trên các sàn Shopee, Fahasa, Tiki.

Thông tin biên tập và cập nhật Nội dung sách được Hội Sách tổng hợp, chuẩn hóa liên kết đọc và kiểm tra trước khi hiển thị. Trang này được cập nhật lần cuối ngày 19/07/2026. Nếu bạn phát hiện lỗi nội dung hoặc vấn đề bản quyền, vui lòng gửi báo cáo qua trang Liên hệ hoặc mục DMCA / Bản quyền.

Độc giả nói gì về "Ly tao – Kiệt tác thơ phú của Khuất Nguyên và Nhượng Tống"

Bình luận & Đánh giá (0)
Hỏi đáp về cuốn sách này
4.5
5 đánh giá
★★★★★
★★★★
★★★★★
★★★★★
★★★★

Để lại bình luận / đánh giá

Chọn sao rồi viết bình luận để lưu thành một đánh giá hoàn chỉnh.

Sách Đề Xuất

Xem tất cả
Góc sân và khoảng trời: Giới thiệu, Tóm tắt & Giá trị tập thơ Trần Đăng Khoa
Miễn phí

Góc sân và khoảng trời

Góc sân và khoảng trời: Giới thiệu, Tóm tắt & Giá trị tập thơ Trần Đăng Khoa
Góc sân và khoảng trời
Trần Đăng Khoa
Thơ - Tản văn
Giới thiệu sách
Trả lời nhanh: Góc sân và khoảng trời là tập thơ thiếu nhi nổi tiếng của nhà thơ Trần Đăng Khoa, xuất bản lần đầu...
Chi tiết...
Chuyện không có truyện: Review tản văn của Mai Tuyết năm 2017
Miễn phí

Chuyện không có truyện

Chuyện không có truyện: Review tản văn của Mai Tuyết năm 2017
Chuyện không có truyện
Mai Tuyết
Thơ - Tản văn
Giới thiệu sách
Trả lời nhanh: Sách “Chuyện không có truyện” là tập tản văn của tác giả Mai Tuyết, được Nhà xuất bản Thông Tin Và Truyền...
Chi tiết...
Review sách Mình buồn đủ rồi mình hạnh phúc thôi: Tự chữa lành vết thương lòng
Miễn phí

Mình buồn đủ rồi mình hạnh phúc thôi

Review sách Mình buồn đủ rồi mình hạnh phúc thôi: Tự chữa lành vết thương lòng
Mình buồn đủ rồi mình hạnh phúc thôi
Trí
Thơ - Tản văn
Giới thiệu sách
Trả lời nhanh: Cuốn sách “Mình buồn đủ rồi mình hạnh phúc thôi” là tuyển tập tản văn nhẹ nhàng của tác giả trẻ Trí,...
Chi tiết...
Thơ ngụ ngôn của La Fontaine: Giá trị nghệ thuật và bản dịch kinh điển
Miễn phí

Thơ ngụ ngôn

Thơ ngụ ngôn của La Fontaine: Giá trị nghệ thuật và bản dịch kinh điển
Thơ ngụ ngôn
Jean de La Fontaine
Thơ - Tản văn
Giới thiệu sách
Trả lời nhanh: Thơ ngụ ngôn của La Fontaine là tuyển tập truyện thơ ngụ ngôn cổ điển nổi tiếng thế giới do nhà thơ...
Chi tiết...
Review sách Hoa vàng dọc suối: Tản văn ý nghĩa về tình gia đình
Miễn phí

Hoa vàng dọc suối

Review sách Hoa vàng dọc suối: Tản văn ý nghĩa về tình gia đình
Hoa vàng dọc suối
Đỗ Xuân Thảo
Thơ - Tản văn
Giới thiệu sách
Tản văn Hoa vàng dọc suối của tác giả Đỗ Xuân Thảo là một trong những tác phẩm hay về đề tài gia đình. Cuốn...
Chi tiết...
Review Sách Đường Xa Con Hát Của Đỗ Nhật Nam: Tròn Một Vòng Yêu Thương
Miễn phí

Đường Xa Con Hát

Review Sách Đường Xa Con Hát Của Đỗ Nhật Nam: Tròn Một Vòng Yêu Thương
Đường Xa Con Hát
Đỗ Nhật Nam
Thơ - Tản văn
Giới thiệu sách
Trả lời nhanh: Tập thơ Đường xa con hát là tuyển tập những vần thơ ngẫu hứng do Đỗ Nhật Nam sáng tác trong những...
Chi tiết...
Review Sách Yêu Thương Mẹ Kể Của Tác Giả Phan Thị Hồ Điệp
Miễn phí

Yêu Thương Mẹ Kể

Review Sách Yêu Thương Mẹ Kể Của Tác Giả Phan Thị Hồ Điệp
Yêu Thương Mẹ Kể
Phan Thị Hồ Điệp
Thơ - Tản văn
Giới thiệu sách
Trả lời nhanh: Sách “Yêu thương mẹ kể” là tập hợp 48 câu chuyện tản văn và nhật ký ghi chép của tác giả Phan...
Chi tiết...
Những bài học ngoài trang sách: Tóm tắt, review và thông điệp ý nghĩa
Miễn phí

Những bài học ngoài trang sách

Những bài học ngoài trang sách: Tóm tắt, review và thông điệp ý nghĩa
Những bài học ngoài trang sách
Đỗ Nhật Nam
Thơ - Tản văn
Giới thiệu sách
Trả lời nhanh: “Những bài học ngoài trang sách” là tập tản văn và thơ tự truyện gồm 28 bài viết của tác giả Đỗ...
Chi tiết...
Review Sách Đừng Vì Cô Đơn Mà Nắm Vội Một Bàn Tay: Chữa Lành Đổ Vỡ
Miễn phí

Đừng Vì Cô Đơn Mà Nắm Vội Một Bàn Tay

Review Sách Đừng Vì Cô Đơn Mà Nắm Vội Một Bàn Tay: Chữa Lành Đổ Vỡ
Đừng Vì Cô Đơn Mà Nắm Vội Một Bàn Tay
Anna Turner
Thơ - Tản văn
Giới thiệu sách
Trả lời nhanh: Sách “Đừng vì cô đơn mà nắm vội một bàn tay” là tác phẩm tản văn tâm lý của tác giả Việt...
Chi tiết...
Review sách Rẽ dòng đời chọn lấy một người thương
Miễn phí

Rẽ dòng đời chọn lấy một người thương

Review sách Rẽ dòng đời chọn lấy một người thương
Rẽ dòng đời chọn lấy một người thương
Lê Hoàng San
Thơ - Tản văn
Giới thiệu sách
Trả lời nhanh: Cuốn sách Rẽ dòng đời chọn lấy một người thương là một tác phẩm thuộc thể loại thơ và tản văn của...
Chi tiết...

🔥 Sách Đọc Nhiều

Xem tất cả
Review Sách Nghệ Thuật Sống Tự Tin: 10 Bí Quyết Khơi Dậy Sức Mạnh Nội Tại
Miễn phí

Nghệ Thuật Sống Tự Tin

Review Sách Nghệ Thuật Sống Tự Tin: 10 Bí Quyết Khơi Dậy Sức Mạnh Nội Tại
Nghệ Thuật Sống Tự Tin
Bryan Robinson
Phát triển cá nhân
Giới thiệu sách
Trả lời nhanh: Sách Nghệ thuật sống tự tin (tên gốc: The Art of Confident Living: 10 Practices for Taking Charge of Your Life) của...
Chi tiết...
7 Thói Quen Hiệu Quả: Tóm Tắt & Review Sách Chi Tiết Nhất
Miễn phí

7 Thói Quen Hiệu Quả

7 Thói Quen Hiệu Quả: Tóm Tắt & Review Sách Chi Tiết Nhất
7 Thói Quen Hiệu Quả
Stephen R. Covey
Tư duy sáng tạo
Giới thiệu sách
Trả lời nhanh: Sách “7 Thói Quen Hiệu Quả” (tên gốc: “The 7 Habits of Highly Effective People”) của Stephen R. Covey là tác phẩm...
Chi tiết...
Review Sách Nghĩ Giàu Làm Giàu: 13 Nguyên Tắc Vàng & Góc Nhìn Thực Tế
Miễn phí

Nghĩ Giàu Làm Giàu

Review Sách Nghĩ Giàu Làm Giàu: 13 Nguyên Tắc Vàng & Góc Nhìn Thực Tế
Nghĩ Giàu Làm Giàu
Napoleon Hill
Học tập - Hướng nghiệp
Giới thiệu sách
Trả lời nhanh: Nghĩ Giàu Làm Giàu (tên gốc: Think and Grow Rich) của Napoleon Hill, xuất bản lần đầu năm 1937, là một trong...
Chi tiết...
Review Sách Tư Duy Tích Cực Tạo Thành Công: Bài Học Triết Lý PMA
Miễn phí

Tư Duy Tích Cực Tạo Thành Công

Review Sách Tư Duy Tích Cực Tạo Thành Công: Bài Học Triết Lý PMA
Tư Duy Tích Cực Tạo Thành Công
Napoleon Hill
Phát triển cá nhân
Giới thiệu sách
Trả lời nhanh: Cuốn sách “Tư duy tích cực tạo thành công” (tên gốc: Success Through a Positive Mental Attitude) trình bày cách rèn luyện...
Chi tiết...
Vượt qua hội chứng tự kỷ: Đánh giá sách và phương pháp Son-Rise
Miễn phí

Vượt qua hội chứng tự kỷ

Vượt qua hội chứng tự kỷ: Đánh giá sách và phương pháp Son-Rise
Vượt qua hội chứng tự kỷ
Raun K. Kaufman
Phát triển cá nhân
Giới thiệu sách
Trả lời nhanh: Sách “Vượt qua hội chứng tự kỷ” (tên bìa đầy đủ: “Vượt qua chứng tự kỷ với The Son-Rise Program”) của tác...
Chi tiết...
Review sách Nơi nào có ý chí, nơi đó có con đường – Tập 2
Miễn phí

Nơi nào có ý chí, nơi đó có con đường – Tập 2

Review sách Nơi nào có ý chí, nơi đó có con đường – Tập 2
Nơi nào có ý chí, nơi đó có con đường – Tập 2
Nhiều tác giả (bộ gốc: Cynthia Kersey)
Phát triển cá nhân
Giới thiệu sách
Trả lời nhanh: Sách Nơi nào có ý chí, nơi đó có con đường – Tập 2 là tuyển tập các câu chuyện có thật...
Chi tiết...
Review Sách Từ Nội Tâm Hướng Ra Bên Ngoài: Tìm Bình An Giữa Bộn Bề
Miễn phí

Từ Nội Tâm Hướng Ra Bên Ngoài

Review Sách Từ Nội Tâm Hướng Ra Bên Ngoài: Tìm Bình An Giữa Bộn Bề
Từ Nội Tâm Hướng Ra Bên Ngoài
Dadi Janki
Phát triển cá nhân
Giới thiệu sách
Trả lời nhanh: Sách Từ nội tâm hướng ra bên ngoài (tên gốc: Inside Out) của tác giả Dadi Janki là tác phẩm phát triển...
Chi tiết...
Review Sách Người Thông Minh Không Làm Việc Một Mình: 8 Bài Học Hợp Tác Từ Gallup
Miễn phí

Người Thông Minh Không Làm Việc Một Mình

Review Sách Người Thông Minh Không Làm Việc Một Mình: 8 Bài Học Hợp Tác Từ Gallup
Người Thông Minh Không Làm Việc Một Mình
Gale Muller
Phát triển cá nhân
Giới thiệu sách
Trả lời nhanh: Cuốn sách “Người thông minh không làm việc một mình” (tên gốc: Power of 2) của hai tác giả Rodd Wagner và...
Chi tiết...
Top 5 Kỹ Năng Mềm Đánh Thức Tiềm Năng Thăng Tiến Sự Nghiệp (GS. TS. Nguyễn Quang Vịnh)
Miễn phí

Top 5 Kỹ Năng Mềm Đánh Thức Tiềm Năng Thăng Tiến Sự Nghiệp

Top 5 Kỹ Năng Mềm Đánh Thức Tiềm Năng Thăng Tiến Sự Nghiệp (GS. TS. Nguyễn Quang Vịnh)
Top 5 Kỹ Năng Mềm Đánh Thức Tiềm Năng Thăng Tiến Sự Nghiệp
Nguyễn Quang Vịnh
Phát triển cá nhân
Giới thiệu sách
Trả lời nhanh: Sách “Top 5 Kỹ Năng Mềm – Đánh Thức Tiềm Năng” (phụ đề: “Giúp Thăng Tiến Sự Nghiệp”) là tác phẩm của...
Chi tiết...
Review Sách 55 Tuyệt Chiêu ChatGPT Thực Chiến Của Clara Wynne
Miễn phí

55 Tuyệt Chiêu ChatGPT Thực Chiến

Review Sách 55 Tuyệt Chiêu ChatGPT Thực Chiến Của Clara Wynne
55 Tuyệt Chiêu ChatGPT Thực Chiến
Clara Wynne
Khoa học - Công nghệ
Giới thiệu sách
Trả lời nhanh: “55 tuyệt chiêu ChatGPT thực chiến” của tác giả Clara Wynne, xuất bản năm 2026 trên nền tảng Waka, là một cẩm...
Chi tiết...