Trả lời nhanh: Cuốn sách “Trong ngôi nhà của mẹ” là tác phẩm truyện ký nổi bật do nhà thơ Nguyễn Quang Thiều chấp bút từ lời kể của ông Trịnh Văn Sỹ. Sách do Nhà xuất bản Trẻ phát hành lần đầu vào năm 2016 với độ dày 316 trang chia làm 30 chương. Nội dung tác phẩm ghi lại câu chuyện đời thực đầy thăng trầm của bà Tạ Thị Dung, người mẹ ở làng rèn Đa Sỹ, Hà Đông. Đây là một ấn phẩm giàu chất thơ, thấm đẫm tình mẫu tử và lưu giữ những giá trị văn hóa gia đình Bắc Bộ xưa.
Những điểm chính:
“Trong ngôi nhà của mẹ” tập trung tái hiện cuộc đời của bà Tạ Thị Dung, thân mẫu của ông Trịnh Văn Sỹ. Bà Dung là một người con của làng Đa Sỹ, mồ côi cha mẹ từ rất sớm, lớn lên phải đi làm lẽ và chịu cảnh góa bụa khi các con còn nhỏ. Số phận của người mẹ nghèo nơi làng quê Bắc Bộ trải dài qua những năm tháng khó khăn của thời kỳ chiến tranh và bao cấp, nơi đói nghèo, dịch bệnh và nỗi cô đơn luôn vây quanh.
Dù đối mặt với vô vàn nghịch cảnh, nếp nhà tranh nhỏ của người mẹ vẫn luôn ấm áp và che chở các con khôn lớn. Sức mạnh của tình mẫu tử đã giúp bà Dung vượt qua những thời khắc khắc nghiệt nhất để bảo vệ gia đình. Sách đi sâu vào từng ký ức nhỏ nhặt: từ chiếc nồi đất thổi cơm, ngọn đèn dầu hỏa trong đêm đông lạnh giá, cho đến những lời răn dạy thầm lặng của mẹ. Khi đặt cuốn sách này bên cạnh tác phẩm Mẹ là lửa ấm, con là khói xa, độc giả dễ dàng nhận thấy sự đồng điệu sâu sắc trong việc tôn vinh hình ảnh người mẹ Việt Nam tần tảo và giàu đức hy sinh.
Tác phẩm song song kể câu chuyện cá nhân của một gia đình và phản ánh tâm thức chung của nhiều thế hệ người mẹ Việt Nam thời chiến. Đó là lý do vì sao câu chuyện riêng tư của gia đình ông Trịnh Văn Sỹ lại chạm tới trái tim của hàng vạn độc giả, trở thành biểu tượng của lòng biết ơn và sự hiếu nghĩa.
Điểm đặc biệt nhất trong quy trình sáng tạo cuốn sách này nằm ở cách viết của Nguyễn Quang Thiều. Vốn là nhà thơ nổi tiếng với lối viết đổi mới và giàu tính biểu tượng, nhưng với “Trong ngôi nhà của mẹ”, ông chọn cách rút hết dấu ấn cá nhân để làm một người chép sử gia đình. Ông tự nhận mình là một “thư ký trung thực”, ngồi lắng nghe người bạn thân Trịnh Văn Sỹ kể lại ký ức suốt nhiều tháng ròng để chuyển hóa thành những trang viết mộc mạc nhất.
Người kể chuyện, ông Trịnh Văn Sỹ, là một người con của làng Đa Sỹ, có 40 năm công tác trong lực lượng Cảnh sát giao thông và là thành viên tích cực của nhóm Nhân sĩ Hà Đông. Với ông Sỹ, việc kể lại cuộc đời mẹ là nghĩa vụ thiêng liêng để tri ân đấng sinh thành trước khi ký ức bị thời gian xóa nhòa. Sau thành công của tác phẩm này, ông Trịnh Văn Sỹ còn tự chấp bút cuốn hồi ký “Trên những ngả đường đời” để ghi lại những chặng đường công tác của bản thân.
Sự kết hợp giữa trí nhớ chân thực của người con và ngòi bút tinh tế của nhà văn đã tạo nên một tác phẩm tự sự độc đáo. Cuốn sách chính thức được ra mắt bạn đọc vào ngày 9 tháng 10 năm 2016 tại Hà Nội dưới sự chứng kiến của gia đình và đông đảo giới văn nghệ sĩ Thủ đô. Độc giả yêu mến những trang viết hoài niệm về tuổi thơ và gia đình có thể tìm thấy sự kết nối tâm hồn tương tự qua tác phẩm Này thơ dại, bước chậm lại đi!.
Không gian nghệ thuật của cuốn sách gắn liền với làng Đa Sỹ, một làng nghề rèn cổ truyền danh tiếng nằm bên dòng sông Nhuệ, nay thuộc phường Kiến Hưng, quận Hà Đông, Hà Nội. Đây là vùng đất nổi tiếng với nghề rèn dao kéo thủ công từ thế kỷ XV-XVI, nơi những tiếng búa quai rèn nhịp nhàng vang vọng qua nhiều thế hệ. Bối cảnh làng nghề đóng vai trò quan trọng hơn một phông nền địa lý thông thường, nó thấm sâu vào tính cách, lối sống của các nhân vật trong truyện.
Ngôi nhà của người mẹ nằm giữa lòng làng nghề, nơi mọi sinh hoạt gia đình hòa quyện với phong tục dòng họ và tập quán lao động. Tác phẩm mô tả chi tiết từ nếp nhà cổ, chiếc lò rèn đỏ lửa cho đến những mối quan hệ xóm giềng bền chặt. Lớp trầm tích văn hóa dân gian Bắc Bộ hiện lên rất rõ nét qua từng nghi lễ thờ cúng, phong tục tang ma, cưới hỏi và đời sống tinh thần giàu tính tâm linh của người dân Đa Sỹ.
Sự thay đổi của làng quê trong quá trình đô thị hóa cũng được phản ánh gián tiếp qua những trang viết đầy hoài niệm. Đối với những ai muốn tìm hiểu sâu hơn về những giá trị văn hóa truyền thống đồng bằng Bắc Bộ qua lăng kính văn học, danh mục Thơ – Tản văn trên Hội Sách là một điểm đến phù hợp với nhiều tựa sách chọn lọc cùng chủ đề.
“Trong ngôi nhà của mẹ” là một tác phẩm phi hư cấu có giá trị nghệ thuật và nhân văn cao nhờ phong cách viết giản dị, trung thực tối đa. Nhà văn Nguyễn Quang Thiều đã gạt bỏ mọi kỹ thuật tu từ phức tạp để giữ lại trọn vẹn giọng kể thô mộc, chân thành từ ký ức của người con.
Nhiều nhà chuyên môn đã dành cho tác phẩm những lời nhận xét sâu sắc. Về phương diện cảm xúc, họa sĩ Lê Thiết Cương chia sẻ rằng ông đã chìm đắm vào cuốn sách và bị cuốn đi bởi câu chuyện quá đỗi hấp dẫn. Họa sĩ nhận định đây là một câu chuyện ám ảnh về những người đàn bà nông thôn đồng bằng Bắc Bộ, đồng thời đánh giá tác phẩm như một tự truyện phi hư cấu nhưng giàu sức mạnh nghệ thuật, thậm chí có tiềm năng chuyển thể thành một kịch bản điện ảnh chất lượng.
Đồng quan điểm trên, nhà văn Nguyễn Văn Thọ đánh giá cuốn sách là những câu chuyện cảm động về tình mẫu tử, tình thân ngập tràn yêu thương. Ông nhấn mạnh rằng tác giả đã tái hiện thành công cả một vùng văn hóa với những phong tục, tập quán và lề thói quê hương đặc trưng của dân tộc Việt Nam qua hình ảnh một gia đình nông thôn cụ thể.
Phân tích: Sức nặng nghệ thuật của tác phẩm không đến từ các chi tiết kịch tính hay kỹ thuật hư cấu tinh xảo, mà đến từ sự thật trần trụi của đời sống. Việc một nhà thơ lớn chọn cách “bỏ tay nghề” viết lách để làm một người ghi chép trung thành đã mang lại cho cuốn sách một giá trị tư liệu gia đình và xã hội quý giá.
Lưu ý: Cuốn sách được kể theo dòng hồi ức nên nhịp điệu có phần chậm rãi, trầm lắng và di chuyển phi tuyến tính qua từng chương. Điều này có thể khiến những độc giả yêu thích thể loại tiểu thuyết có cốt truyện nhanh cảm thấy kén đọc ở phần giữa tác phẩm.
Nếu muốn tìm đọc thêm những thông điệp vỗ về tinh thần tương tự về hình ảnh người mẹ trong đời sống hiện đại, độc giả có thể tham khảo bài đánh giá tác phẩm Mẹ cũng cần được ôm ấp.
Cuốn sách do NXB Trẻ phát hành chính thức vào tháng 9 năm 2016. Dưới đây là bảng thông số chi tiết của ấn phẩm phục vụ độc giả tra cứu:
| Thuộc tính sách | Chi tiết thông tin |
|---|---|
| Tên tác phẩm | Trong ngôi nhà của mẹ |
| Tác giả (Chấp bút) | Nguyễn Quang Thiều |
| Người kể chuyện | Trịnh Văn Sỹ |
| Nhà xuất bản | Nhà xuất bản Trẻ |
| Năm xuất bản | 2016 |
| Số trang | 316 trang |
| Số chương | 30 chương |
| Kích thước | 14 x 20 cm |
| Hình thức bìa | Bìa mềm |
| Giá niêm yết | 90.000 VNĐ |
| Mã vạch / ISBN | 8934974143369 |
| Thể loại | Truyện ký (Phi hư cấu) |
Hiện nay, tác phẩm đã hết bản in mới trên các hệ thống nhà sách lớn. Độc giả có nhu cầu đọc sách giấy có thể tìm kiếm tại các cửa hàng sách cũ, hội nhóm thanh lý sách trên mạng xã hội hoặc trải nghiệm phiên bản sách nói trên ứng dụng đọc sách điện tử Waka. Khi tìm kiếm thông tin, độc giả nên điền đầy đủ tên sách kèm tên tác giả Nguyễn Quang Thiều để tránh nhầm lẫn với các tác phẩm cùng tên khác.
Tác phẩm là cuốn truyện ký gồm 30 chương ghi lại cuộc đời thật của bà Tạ Thị Dung, một người mẹ góa bụa ở làng rèn Đa Sỹ. Qua lời kể của con trai bà là ông Trịnh Văn Sỹ, sách tái hiện lại những năm tháng đói nghèo, vất vả nhưng tràn ngập tình yêu thương gia đình, đồng thời vẽ nên bức tranh văn hóa sinh hoạt làng quê Bắc Bộ xưa.
Cuốn sách do nhà thơ Nguyễn Quang Thiều chấp bút viết lại dựa trên lời kể trực tiếp của ông Trịnh Văn Sỹ. Trên bìa sách chính thức do Nhà xuất bản Trẻ ấn hành năm 2016, tên tác giả được ghi nhận là Nguyễn Quang Thiều.
Không. Đây là một tác phẩm văn học nguyên bản viết bằng tiếng Việt, dựa trên ký ức có thật của gia đình người Việt tại làng Đa Sỹ, Hà Đông. Do đó, sách không có dịch giả.
Đây là hai tác phẩm hoàn toàn khác biệt. Cuốn sách “Trong ngôi nhà của mẹ” là truyện ký dài 316 trang của Nguyễn Quang Thiều xuất bản năm 2016. Trong khi đó, “Ngôi nhà của mẹ” là bài thơ nổi tiếng được nhà thơ Hữu Thỉnh viết vào năm 1980 nói về tình cảm gia đình và quê hương của người lính trong chiến tranh. Hai tác phẩm này khác nhau về cả thể loại, tác giả và nội dung truyền tải.
